ఆగస్టు 27 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగంగా మారుతున్న ఈ కాలంలో ఉద్యోగాల స్వరూపం కూడా గణనీయంగా మారిపోయింది. ఒకప్పుడు కార్యాలయ సమయం పూర్తయిన తర్వాత ఉద్యోగ బాధ్యతలు ముగిసిపోయేవి. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంది. ముఖ్యంగా కార్పొరేట్ రంగంలో ఉద్యోగులు కార్యాలయ సమయాలకు మించి కూడా పని చేయాల్సిన పరిస్థితులు పెరుగుతున్నాయి. మొబైల్ ఫోన్లు, అంతర్జాలం, దూర విధాన పనితీరు వ్యవస్థల కారణంగా ఉద్యోగి ఎక్కడ ఉన్నా పనికి అందుబాటులో ఉండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఫలితంగా పని మరియు వ్యక్తిగత జీవితం మధ్య ఉండాల్సిన సమతుల్యత క్రమంగా కనుమరుగవుతోంది. ఈ పరిస్థితి వ్యక్తిగత జీవితం, కుటుంబ వ్యవస్థ, ఆరోగ్యం, సమాజంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. కార్పొరేట్ రంగంలో పోటీ తీవ్రత రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. సంస్థలు ఎక్కువ ఉత్పాదకత, వేగవంతమైన ఫలితాలు, నిరంతర అభివృద్ధిని కోరుకుంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఉద్యోగులపై లక్ష్యాల ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. పనిని పూర్తి చేయడానికి అదనపు గంటలు పనిచేయడం సాధారణ విషయంగా మారింది. అనేక సంస్థల్లో అధికారిక పనిగంటలు ఎనిమిది గంటలుగా ఉన్నప్పటికీ, వాస్తవానికి ఉద్యోగులు పది నుంచి పన్నెండు గంటల వరకు పనిచేస్తున్న పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. కొన్నిసార్లు వారాంతపు సెలవులు కూడా పనికే పరిమితమవుతున్నాయి. ఇది ఉద్యోగుల్లో అలసటను పెంచుతూ వారి జీవన ప్రమాణాలను దెబ్బతీస్తోంది.శారీరక ఆరోగ్యంపై ఈ ఒత్తిడి తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. గంటల తరబడి కుర్చీల్లో కూర్చొని పని చేయడం వల్ల వెన్నునొప్పి, మెడ నొప్పి, కండరాల సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. వ్యాయామానికి సమయం లేకపోవడం, సరైన ఆహారపు అలవాట్లు లేకపోవడం వల్ల ఊబకాయం, మధుమేహం, రక్తపోటు వంటి సమస్యలు అధికమవుతున్నాయి. చాలామంది ఉద్యోగులు తమ ఆరోగ్యాన్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తూ పని విజయాల కోసం పరితపిస్తున్నారు. అయితే ఆరోగ్యం కోల్పోయిన తర్వాత సంపాదించిన విజయాలు కూడా పెద్దగా ఉపయోగపడవని గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది.
మానసిక ఆరోగ్యం విషయంలో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారుతోంది. నిరంతర ఒత్తిడి, ఉద్యోగ భద్రతపై అనిశ్చితి, పనితీరు అంచనాల భారం కారణంగా అనేక మంది మానసిక ఆందోళనలకు గురవుతున్నారు. విశ్రాంతి లేకపోవడం, సరిపడా నిద్ర లేకపోవడం వల్ల మానసిక అలసట పెరుగుతోంది. కొందరిలో నిరాశ, ఆందోళన, కోపం, ఏకాగ్రత లోపం వంటి సమస్యలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి. మానసిక ఆరోగ్యం దెబ్బతింటే వ్యక్తిగత జీవితం మాత్రమే కాకుండా ఉద్యోగ సామర్థ్యం కూడా తగ్గిపోతుంది.
కుటుంబ సంబంధాలపై కూడా పని ఒత్తిడి తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఉద్యోగ బాధ్యతల కారణంగా కుటుంబ సభ్యులతో గడిపే సమయం తగ్గిపోతోంది. పిల్లల ఎదుగుదలలో తల్లిదండ్రుల భాగస్వామ్యం తగ్గడం, దాంపత్య జీవితంలో సంభాషణలు తగ్గిపోవడం, కుటుంబ అనుబంధాలు బలహీనపడటం వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. సంపాదన పెరిగినా కుటుంబ సంతోషం తగ్గిపోతే ఆ అభివృద్ధి అసంపూర్ణంగానే మిగిలిపోతుంది. వ్యక్తిగత సంబంధాలు కూడా జీవితంలో విజయానికి కీలకమనే విషయాన్ని సమాజం గుర్తించాలి.దూర విధానంలో పని చేసే అవకాశాలు పెరగడం ఒకవైపు ప్రయోజనాలను అందించినప్పటికీ, మరోవైపు కొత్త సమస్యలను సృష్టించింది. ఇంటి నుంచి పని చేస్తున్నప్పుడు కార్యాలయం, ఇల్లు అనే తేడా చాలా వరకు తగ్గిపోయింది. పని సమయం ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతోంది, ఎప్పుడు ముగుస్తోంది అనే స్పష్టత లేకుండా పోయింది. అనేక మంది ఉద్యోగులు సెలవు రోజుల్లో కూడా పనికి సంబంధించిన సందేశాలు, సమావేశాలు, నివేదికలతో నిమగ్నమై ఉంటున్నారు. ఇది విశ్రాంతి సమయాన్ని పూర్తిగా హరిస్తోంది.
ఈ పరిస్థితుల్లో సంస్థల బాధ్యత చాలా ముఖ్యమైనది. ఉద్యోగులను ఎక్కువ గంటలు పనిచేయించడం ద్వారా మాత్రమే విజయాలు సాధించలేమని యాజమాన్యాలు గుర్తించాలి. ఉద్యోగుల శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యం బాగుంటేనే సంస్థల ఉత్పాదకత కూడా మెరుగుపడుతుంది. అందుకే అనువైన పనివేళలు, విశ్రాంతి అవకాశాలు, మానసిక ఆరోగ్య సహాయ కార్యక్రమాలు, కుటుంబ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకున్న విధానాలు అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. ఉద్యోగి సంక్షేమాన్ని ప్రాధాన్యంగా చూసే సంస్థలే దీర్ఘకాలంలో మెరుగైన ఫలితాలు సాధిస్తున్నాయని అనేక అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
ప్రభుత్వాలు కూడా ఈ అంశాన్ని గంభీరంగా పరిగణించాల్సిన అవసరం ఉంది. పనిగంటలు, ఉద్యోగుల సంక్షేమం, కార్యాలయ భద్రత, మానసిక ఆరోగ్య రక్షణకు సంబంధించిన చట్టాలు మరింత సమర్థవంతంగా అమలవ్వాలి. ఉద్యోగులపై అనవసర ఒత్తిడి పెరగకుండా పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలు ఉండాలి. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు ఇప్పటికే పని–జీవిత సమతుల్యతకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూ కొత్త విధానాలను అమలు చేస్తున్నాయి. మన దేశంలో కూడా ఈ అంశంపై మరింత చర్చ జరగాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఉద్యోగులు కూడా తమ జీవితాల్లో కొన్ని మార్పులు చేసుకోవాలి. పని ఎంత ముఖ్యమైనదైనా ఆరోగ్యం, కుటుంబం, వ్యక్తిగత ఆనందం కంటే గొప్పది కాదని గుర్తించాలి. రోజువారీ వ్యాయామం, సరిపడా నిద్ర, కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపడం, వ్యక్తిగత అభిరుచులకు సమయం కేటాయించడం వంటి అంశాలు జీవిత నాణ్యతను పెంచుతాయి. పని కోసం జీవించడం కాదు, జీవితం కోసం పని చేయడం అనే భావన మరింత బలపడాలి.అంతిమంగా, పని–జీవిత సమతుల్యత అనేది వ్యక్తిగత సౌకర్యం కోసం మాత్రమే కాదు, ఆరోగ్యకరమైన సమాజ నిర్మాణం కోసం కూడా అత్యంత అవసరం. ఉద్యోగి సంతోషంగా ఉంటే కుటుంబం సంతోషంగా ఉంటుంది; కుటుంబం సంతోషంగా ఉంటే సమాజం స్థిరంగా ఉంటుంది. కార్పొరేట్ విజయాలు, ఆర్థిక అభివృద్ధి, సాంకేతిక పురోగతి అన్నీ అవసరమే. కానీ వాటి మధ్య మనిషి ఆరోగ్యం, ఆనందం, సంబంధాలు కనుమరుగవ్వకూడదు. నిజమైన అభివృద్ధి అంటే పని మరియు జీవితం రెండింటికీ సమాన ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం. అదే భవిష్యత్తు సమాజానికి సరైన దిశను చూపించే మార్గం.
Author: Prajaveek Shanam
