– పెరుగుతున్న విద్వేషాలకు అహింసే సమాధానం
– శాంతి కోసం ప్రపంచం వెతుకుతున్న మార్గం
అక్టోబర్ 1 ప్రజా వీక్షణం
ప్రపంచం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పటికీ మానవ సమాజం ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు మాత్రం రోజురోజుకూ సంక్లిష్టంగా మారుతున్నాయి. యుద్ధాలు, ఉగ్రవాదం, మత విద్వేషాలు, జాతి ఘర్షణలు, సామాజిక విభేదాలు, ద్వేషపూరిత ప్రచారాలు ప్రపంచ శాంతికి సవాలుగా మారుతున్నాయి. సాంకేతికంగా ఎంత ముందుకు వెళ్లినా మానవతా విలువలు బలహీనపడితే సమాజం అస్థిరత వైపు సాగుతుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో అహింస అనే భావన మరింత ప్రాధాన్యాన్ని సంతరించుకుంది. ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 2న నిర్వహించే అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం కేవలం ఒక ప్రత్యేక దినం మాత్రమే కాదు, ప్రపంచ మానవాళికి శాంతి, సహనం, సామరస్యం ఎంత అవసరమో గుర్తు చేసే సందర్భం.అహింస అంటే కేవలం శారీరక హింసకు దూరంగా ఉండటం మాత్రమే కాదు. మన మాటల్లో, ఆలోచనల్లో, ప్రవర్తనలో కూడా ఇతరులకు హాని కలగకుండా ఉండటమే నిజమైన అహింస. సమాజంలో విభేదాలు సహజమే. కానీ ఆ విభేదాలను ద్వేషంగా మార్చకుండా పరస్పర గౌరవంతో పరిష్కరించుకోవడం అహింసా భావనలో ప్రధాన అంశం. ఒక వ్యక్తి, ఒక కుటుంబం, ఒక సమాజం లేదా ఒక దేశం శాంతియుతంగా ఉండాలంటే సహనం, సంయమనం, పరస్పర అవగాహన తప్పనిసరి. ఈ విలువలు లేకపోతే అభివృద్ధి ఎంత ఉన్నా శాంతి నిలవదు.
మహాత్మా గాంధీ అహింసను కేవలం సిద్ధాంతంగా మాత్రమే కాకుండా ఆచరణలో చూపించారు. ప్రపంచంలో అత్యంత శక్తివంతమైన వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా ఆయుధాలు లేకుండానే పోరాడి విజయం సాధించారు. ఆయన చూపిన మార్గం హింస కంటే అహింసకు ఉన్న శక్తిని ప్రపంచానికి తెలియజేసింది. ఒక వ్యక్తి సంకల్పం, ప్రజల ఐక్యత, నైతిక బలం ఎంత గొప్ప మార్పు తీసుకురాగలవో గాంధీ నిరూపించారు. అందుకే నేటికీ ఆయన భావజాలం ప్రపంచవ్యాప్తంగా గౌరవాన్ని పొందుతోంది.
ప్రస్తుతం సామాజిక మాధ్యమాల ప్రభావం పెరిగిన నేపథ్యంలో అహింసకు కొత్త అర్థం ఏర్పడింది. ఒకప్పుడు హింస అంటే కేవలం శారీరక దాడులనే భావించేవారు. ఇప్పుడు మాటల ద్వారా, అసత్య ప్రచారాల ద్వారా, ద్వేషపూరిత వ్యాఖ్యల ద్వారా కూడా హింస జరుగుతోంది. భిన్నాభిప్రాయాలను గౌరవించకుండా వ్యక్తులను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం, అవమానించడం, సామాజిక విభేదాలను రెచ్చగొట్టడం వంటి ధోరణులు పెరుగుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో అహింసా భావనను కొత్త తరానికి మరింత బలంగా పరిచయం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు యుద్ధాలు, అంతర్గత ఘర్షణల కారణంగా తీవ్ర నష్టాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. యుద్ధం ఎప్పుడూ విధ్వంసాన్నే మిగులుస్తుంది. ప్రాణనష్టం, ఆర్థిక నష్టం, సామాజిక అస్థిరత వంటి పరిణామాలు తరతరాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. శాంతియుత చర్చలు, దౌత్యపరమైన పరిష్కారాలు, పరస్పర గౌరవం ద్వారా మాత్రమే దీర్ఘకాలిక శాంతి సాధ్యమవుతుంది. ఈ సందేశాన్ని అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం ప్రపంచ దేశాలకు గుర్తు చేస్తోంది.
మన దేశంలో కూడా అహింసా విలువలను మరింత బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. రాజకీయ విభేదాలు, సామాజిక భేదాలు, మతపరమైన అంశాలు ప్రజల మధ్య దూరాలను పెంచకుండా చూసుకోవాలి. అభిప్రాయ భేదాలు ప్రజాస్వామ్యంలో సహజమే. అయితే అవి విద్వేషాలకు దారితీయకుండా సంభాషణ ద్వారా పరిష్కరించుకోవడం పరిపక్వ సమాజ లక్షణం. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం భారతదేశ బలమైతే, అహింస ఆ ఏకత్వాన్ని కాపాడే శక్తిగా నిలుస్తుంది.
అహింసను పాఠ్యాంశంగా బోధించడం మాత్రమే సరిపోదు. కుటుంబాలు, విద్యాసంస్థలు, సమాజం కలిసి యువతలో సహనం, కరుణ, మానవతా విలువలను పెంపొందించాలి. చిన్ననాటి నుంచే పరస్పర గౌరవం, బాధ్యత, సహకారం వంటి అంశాలను అలవర్చినప్పుడు శాంతియుత సమాజ నిర్మాణం సాధ్యమవుతుంది. భవిష్యత్ తరాలు అహింసా మార్గాన్ని అనుసరించినప్పుడే సమాజంలో స్థిరత్వం, అభివృద్ధి రెండూ సాధ్యమవుతాయి.
అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తోంది. సమస్యలు ఎంత క్లిష్టంగా ఉన్నా హింస శాశ్వత పరిష్కారం కాదు. సహనం, సంభాషణ, మానవతా దృక్పథమే సమాజాన్ని ముందుకు నడిపించే మార్గం. శాంతి కోసం, సామరస్యం కోసం, మానవ విలువల కోసం ప్రతి వ్యక్తి తన వంతు బాధ్యతను గుర్తించి అహింసా భావనను ఆచరణలో పెట్టినప్పుడే గాంధీ కలలుగన్న సమాజం సాకారం అవుతుంది. నేటి ప్రపంచానికి అత్యవసరంగా కావలసింది ఆయుధాల శక్తి కాదు, అహింసా శక్తి అనే విషయాన్ని ఈ దినోత్సవం మరోసారి గుర్తు చేస్తోంది.
Author: Prajaveek Shanam
