అక్టోబరు 3 (ప్రజా వీక్షణం
ప్రస్తుతం డిజిటల్‌ చెల్లింపులు విస్తృతంగా జరుగుతున్నప్పటికీ నగదు వినియోగం కూడా కొనసాగుతోంది. ముఖ్యంగా చిన్న మొత్తాల లావాదేవీల్లో నాణేలు, కరెన్సీ నోట్లు ఇప్పటికీ వినియోగిస్తున్నారు. అయితే మనకు ఎంతో పరిచయమైన రూ.1 నాణెం తయారీకి దాని ముఖ విలువ కంటే ఎక్కువ ఖర్చవుతుందనే విషయం ఆసక్తికరంగా మారింది.
రూ.1 నాణెం తయారీకి రూ.1.11 ఖర్చు
రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ గణాంకాల ప్రకారం.. ఒక రూపాయి నాణెం తయారీకి సుమారు రూ.1.11 ఖర్చవుతుంది. అంటే దాని ముఖ విలువ కంటే 11 పైసలు అధికంగా తయారీ వ్యయం అవుతోంది. దీంతో ప్రతి రూ.1 నాణెం తయారీలో ప్రభుత్వానికి వ్యయపరంగా 11 పైసల తేడా ఏర్పడుతుంది.
ఇతర నాణేల తయారీ ఖర్చు తక్కువ
ఇతర విలువల నాణేల తయారీ ఖర్చు వాటి ముఖ విలువ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. రూ.2 నాణెం తయారీకి సుమారు రూ.1.28, రూ.5 నాణెం తయారీకి రూ.3.69, రూ.10 నాణెం తయారీకి రూ.5.54 వరకు ఖర్చవుతుందని గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. దీంతో ఈ నాణేల తయారీ వ్యయం వాటి ముఖ విలువ కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
నోట్ల ముద్రణ ఖర్చు ఎంతంటే?
నాణేలతో పోలిస్తే కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ వ్యయం వాటి ముఖ విలువతో పోల్చినప్పుడు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు రూ.500 నోటు ముద్రణకు సుమారు రూ.2.29, రూ.200 నోటుకు రూ.2.37, రూ.100 నోటుకు రూ.1.77 వరకు ఖర్చవుతుందని ఆర్బీఐ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అయితే నోట్ల ముద్రణ, నాణేల తయారీ ఖర్చులు కాలానుగుణంగా ముడిసరుకులు, ఉత్పత్తి పరిమాణం వంటి అంశాల ఆధారంగా మారవచ్చు.
హైదరాబాద్‌లోనూ నాణేల తయారీ
దేశంలో నాణేలను ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని మింట్‌లలో తయారు చేస్తారు. ముంబై, హైదరాబాద్‌ సహా పలు నగరాల్లోని ప్రభుత్వ నాణేల తయారీ కేంద్రాలు ఇందుకు పనిచేస్తున్నాయి. సాధారణంగా రూ.1 నాణెం స్టెయిన్‌లెస్‌ స్టీల్‌తో తయారవుతుంది. ఈ గణాంకాలను పరిశీలిస్తే.. ఇతర నాణేలు, కరెన్సీ నోట్లతో పోలిస్తే రూ.1 నాణెం తయారీ వ్యయం దాని ముఖ విలువకు దగ్గరగా లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉండటం ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తోంది.
Author: Prajaveek Shanam
