హరిత దిశగా జాతీయ రహదారులు

పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రత్యేక చర్యలు
హరిత మార్గాల అభివృద్ధిపై దృష్టి
పునర్వినియోగ పదార్థాలతో రహదారి నిర్మాణం
సాంకేతికతతో పచ్చదనం పర్యవేక్షణ అక్టోబర్ 05 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ రహదారుల విస్తరణతో పాటు పర్యావరణ పరిరక్షణకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. గత దశాబ్ద కాలంలో దేశంలోని జాతీయ రహదారుల నెట్‌వర్క్ గణనీయంగా పెరిగిన నేపథ్యంలో రహదారుల వెంట హరిత వాతావరణం ఏర్పాటుకు అనేక చర్యలు చేపడుతోంది. రహదారుల నిర్మాణం మాత్రమే కాకుండా వాటి నిర్వహణ, పచ్చదనం పెంపు, జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణను కూడా సమానంగా పరిగణిస్తూ ముందుకు సాగుతోంది. గ్రీన్ హైవేస్ విధానం కింద జాతీయ రహదారుల వెంట భారీ స్థాయిలో మొక్కలు నాటుతున్నారు. గత ఐదేళ్లలో దేశవ్యాప్తంగా లక్షా ముప్పై రెండు వేల కిలోమీటర్లకు పైగా జాతీయ రహదారుల పరిధిలో మూడు కోట్ల అరవై ఒక లక్షలకు పైగా మొక్కలు నాటినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. గాలి కాలుష్యం తగ్గించడం, మట్టికోత నివారించడం, పర్యావరణ సమతుల్యత కాపాడడం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యంగా కొనసాగుతోంది.
మొక్కలు నాటడమే కాకుండా వాటి పెరుగుదలపై కూడా ప్రత్యేక పర్యవేక్షణ చేపడుతున్నారు. ఉపగ్రహాలు, డ్రోన్ల సాయంతో పచ్చదనాన్ని నిరంతరం పరిశీలిస్తూ నివేదికలు సిద్ధం చేస్తున్నారు. భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థకు చెందిన జాతీయ రిమోట్ సెన్సింగ్ కేంద్రం సహకారంతో జాతీయ రహదారుల హరిత సూచికను రూపొందించి పచ్చదనం స్థాయిని శాస్త్రీయంగా అంచనా వేస్తున్నారు. మొక్కల జీవన శాతం అధికంగా ఉండేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. రహదారుల నిర్మాణంలో పర్యావరణ హిత పదార్థాల వినియోగానికి కూడా ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. పంట అవశేషాల నుంచి తయారు చేసిన జీవ తారు పదార్థాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా వినియోగించడం ప్రారంభించారు. వరి గడ్డి వంటి వ్యవసాయ అవశేషాలను ఉపయోగించి తయారు చేసిన ఈ పదార్థం రహదారి నిర్మాణంలో ఉపయోగపడటంతో పాటు వ్యవసాయ వ్యర్థాల నిర్వహణకు కూడా ఉపయోగకరంగా మారుతోంది.
అదేవిధంగా పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు, బూడిద, నిర్మాణ వ్యర్థాలను పునర్వినియోగం చేస్తూ రహదారుల నిర్మాణ వ్యయాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇప్పటికే కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ విధానాలను అమలు చేస్తూ సహజ వనరుల వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు వనరుల సమర్థ వినియోగానికి ఇది దోహదపడుతోంది. జాతీయ రహదారులు కేవలం రవాణా మార్గాలుగానే కాకుండా పచ్చదనం, జీవ వైవిధ్యం, సుస్థిర అభివృద్ధికి కేంద్రాలుగా మారేలా ప్రభుత్వం ప్రణాళికలు అమలు చేస్తోంది. తేనెటీగలు, ఇతర పరాగ సంపర్క జీవులకు అనుకూలంగా ప్రత్యేక మొక్కల పెంపకం, హరిత కారిడార్ల ఏర్పాటు వంటి కార్యక్రమాలు చేపడుతోంది. రహదారి అభివృద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ రెండింటినీ సమన్వయం చేస్తూ దేశం సుస్థిర మౌలిక వసతుల నిర్మాణంలో ముందుకు సాగుతోంది.