కీళ్ల నొప్పులను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు
- కీళ్లవాతంపై అవగాహనతోనే ఆరోగ్యకర జీవనం
- చిన్న వయసులోనూ వేధిస్తున్న కీళ్ల సమస్యలు
- సకాలంలో గుర్తిస్తే మెరుగైన చికిత్సకు అవకాశం
- ఆహారపు అలవాట్లు, వ్యాయామంతో ఆరోగ్య పరిరక్షణ
అక్టోబర్ 11 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): కీళ్ల నొప్పులు, వాపులు, కదలికల్లో ఇబ్బందులు.. ఇవి వయసు పైబడిన వారిలోనే కనిపిస్తాయనే అభిప్రాయం చాలామందిలో ఉంది. అయితే మారుతున్న జీవనశైలి, శారీరక శ్రమ తగ్గడం, అధిక బరువు వంటి కారణాలతో ప్రస్తుతం యువతలోనూ వివిధ రకాల కీళ్ల సమస్యలు కనిపిస్తున్నాయి. కీళ్లవాతం అనేది ఒకే వ్యాధి కాదు. కీళ్లలో నొప్పి, వాపు, బిగుసుకుపోవడం, కదలికలు తగ్గిపోవడం వంటి లక్షణాలతో కూడిన అనేక వ్యాధులను ఈ పేరుతో పిలుస్తారు. కొన్ని సమస్యలు కీళ్ల మధ్య ఉండే మృదులాస్థి అరిగిపోవడం వల్ల వస్తే, మరికొన్ని శరీర రోగనిరోధక వ్యవస్థలో ఏర్పడే మార్పుల కారణంగా తలెత్తుతాయి. వంశపారంపర్య అంశాలు, గతంలో ఎదురైన గాయాలు, కొన్ని జీవక్రియ సంబంధిత సమస్యలు కూడా కీళ్ల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి. ప్రపంచ కీళ్లవాతం దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ వ్యాధుల గురించి ప్రజల్లో అవగాహన పెంచుకోవడం అవసరం. నొప్పి వచ్చినప్పుడు తాత్కాలిక ఉపశమనం పొందడమే కాకుండా, దాని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాన్ని గుర్తించి తగిన చికిత్స తీసుకోవడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను తగ్గించుకోవచ్చు.
కీళ్లవాతం సమస్యల్లో కీళ్ల అరుగుదల వ్యాధి ఒకటి. వయసు పెరగడం, అధిక బరువు, కీళ్లపై నిరంతరం ఒత్తిడి పడటం, గతంలో గాయాలు కావడం వంటి కారణాలతో ఈ సమస్య ఏర్పడవచ్చు. మోకాళ్లు, తుంటి కీళ్లు, చేతివేళ్ల కీళ్లు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి. మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు, దిగేటప్పుడు మోకాళ్లలో నొప్పి రావడం, ఎక్కువసేపు కూర్చున్న తర్వాత లేచి నడవడానికి ఇబ్బంది పడటం, కీళ్లు కదిలించినప్పుడు శబ్దాలు రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ప్రారంభ దశలో నొప్పి అప్పుడప్పుడు మాత్రమే కనిపించినా, సమస్య పెరిగేకొద్దీ నడకకు కూడా ఆటంకం కలగవచ్చు. అయితే కీళ్లలో శబ్దాలు రావడం ఒక్కటే వ్యాధి ఉన్నట్లు నిర్ధారించదు. నొప్పి, వాపు, కదలికల్లో పరిమితి వంటి లక్షణాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. శరీర బరువును నియంత్రించుకోవడం, కండరాల బలాన్ని పెంచే వ్యాయామాలు చేయడం, కీళ్లపై అధిక ఒత్తిడి పడకుండా చూసుకోవడం ద్వారా సమస్య తీవ్రతను తగ్గించుకోవచ్చు. నొప్పి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు వైద్యుల సూచన మేరకు చికిత్స పొందడం అవసరం.
రుమటాయిడ్ కీళ్లవాతం మరో ముఖ్యమైన సమస్య. ఈ వ్యాధిలో శరీర రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున కీళ్ల చుట్టూ ఉండే కణజాలాలపై దాడి చేయడం వల్ల వాపు, నొప్పి ఏర్పడతాయి. సాధారణంగా చేతివేళ్లు, మణికట్టు, పాదాల కీళ్లు ప్రభావితమవుతాయి. రెండు చేతుల్లోని ఒకే రకమైన కీళ్లలో నొప్పి, వాపు కనిపించడం, ఉదయం నిద్రలేచిన తర్వాత కీళ్లు ఎక్కువసేపు బిగుసుకుపోవడం, అలసట, నీరసం వంటి లక్షణాలు ఉండవచ్చు. ఈ వ్యాధిని కేవలం వయసు పైబడినవారికే వచ్చే సమస్యగా భావించకూడదు. యువతలోనూ ఇది కనిపించే అవకాశం ఉంది. ప్రారంభ దశలోనే వ్యాధిని గుర్తించి తగిన మందులు వాడితే కీళ్లకు కలిగే శాశ్వత నష్టాన్ని తగ్గించవచ్చు. చికిత్స ఆలస్యమైతే కీళ్ల ఆకృతిలో మార్పులు ఏర్పడి రోజువారీ పనులు చేసుకోవడం కష్టమవుతుంది. అందువల్ల ఉదయం కీళ్లు బిగుసుకుపోవడం, వాపు పదేపదే రావడం వంటి లక్షణాలు కొనసాగితే నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
మరోవైపు గౌట్‌ అనే కీళ్ల సమస్య కూడా చాలామందిని ఇబ్బందులకు గురిచేస్తుంది. శరీరంలో యూరిక్‌ ఆమ్లం అధికంగా పేరుకుపోయి కీళ్లలో స్ఫటికాలుగా ఏర్పడటం వల్ల ఈ వ్యాధి వస్తుంది. సాధారణంగా బొటనవేలు అడుగుభాగంలోని కీళ్లలో అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన నొప్పి, వాపు, ఎర్రదనం, వేడి కనిపించవచ్చు. కొందరిలో రాత్రివేళ నొప్పి మొదలై నడవలేని పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. రక్తంలో యూరిక్‌ ఆమ్లం పెరిగిన ప్రతి ఒక్కరికీ గౌట్‌ వస్తుందని చెప్పలేం. అలాగే ఒక్క రక్తపరీక్ష ఆధారంగా మాత్రమే వ్యాధిని నిర్ధారించలేరు. వైద్యులు లక్షణాలు, ఇతర పరీక్షల ఆధారంగా తగిన నిర్ణయం తీసుకుంటారు. కొన్ని రకాల మాంసాహారం, మద్యపానం, శరీరంలో నీటి కొరత, మూత్రపిండాల పనితీరులో సమస్యలు వంటి అంశాలు కొందరిలో ఈ వ్యాధి ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు. తగినంత నీరు తాగడం, వైద్యులు సూచించిన ఆహార నియమాలు పాటించడం, అవసరమైన మందులు క్రమం తప్పకుండా వాడటం ద్వారా సమస్యను నియంత్రించుకోవచ్చు. కీళ్లు అకస్మాత్తుగా ఎర్రబడి వేడిగా మారి తీవ్రమైన నొప్పి రావడంతో పాటు జ్వరం ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం పొందాలి.
కీళ్లవాతం సమస్యలను గుర్తించడంలో ప్రారంభ లక్షణాలపై అవగాహన కీలకం. నడిచేటప్పుడు నొప్పి రావడం, కీళ్లు వాచిపోవడం, ఉదయం లేవగానే కదలికలు కష్టంగా ఉండటం, మెట్లు ఎక్కలేకపోవడం, వస్తువులను గట్టిగా పట్టుకోలేకపోవడం వంటి ఇబ్బందులు కనిపిస్తే వాటిని సాధారణ అలసటగా భావించి వదిలేయకూడదు. కొందరిలో కీళ్ల సమస్యలతో పాటు నిరంతర అలసట, ఆకలి తగ్గడం, స్వల్ప జ్వరం వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు. వైద్యులు రోగి లక్షణాలు, వయసు, కుటుంబ చరిత్ర, శారీరక పరీక్షల ఆధారంగా అవసరమైన రక్తపరీక్షలు, ఎక్స్‌ రే, ఇతర చిత్రీకరణ పరీక్షలను సూచిస్తారు. అన్ని రకాల కీళ్లవాతాలకు ఒకే పరీక్ష ఉండదు. వ్యాధి స్వభావాన్ని బట్టి పరీక్షలు మారుతాయి. ముఖ్యంగా నొప్పి నివారణ మందులను సొంతంగా వాడటం, ఇతరులు సూచించిన మందులు తీసుకోవడం, వైద్యుల సలహా లేకుండా చికిత్సను మధ్యలో ఆపేయడం ప్రమాదకరం. సరైన సమయంలో వ్యాధిని గుర్తించడం వల్ల చికిత్సను త్వరగా ప్రారంభించి కీళ్ల పనితీరును మెరుగ్గా కాపాడుకోవచ్చు.
కీళ్ల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో శారీరక వ్యాయామానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. రోజంతా ఒకే చోట కూర్చోవడం, శారీరక కదలికలు తగ్గిపోవడం వల్ల కండరాల బలం తగ్గి కీళ్లపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల నడక, ఈత, సైకిల్‌ తొక్కడం వంటి కీళ్లపై తక్కువ ఒత్తిడి కలిగించే వ్యాయామాలను అలవాటు చేసుకోవాలి. రోజూ కొంత సమయం శారీరక కదలికలకు కేటాయించడం ద్వారా కండరాలు బలపడటంతో పాటు కీళ్ల కదలికలు మెరుగుపడతాయి. అయితే ఇప్పటికే కీళ్ల వాపు లేదా తీవ్రమైన నొప్పి ఉన్నవారు తమకు అనుకూలమైన వ్యాయామాలను వైద్యులు లేదా శిక్షణ పొందిన వ్యాయామ చికిత్స నిపుణుల సూచన మేరకు ఎంచుకోవాలి. నొప్పి పెరుగుతున్నప్పటికీ బలవంతంగా వ్యాయామం చేయడం మంచిది కాదు. అదే సమయంలో నొప్పి వస్తుందనే భయంతో పూర్తిగా కదలికలు మానేయడం కూడా సమస్యను పెంచవచ్చు. తగిన విశ్రాంతి, నియంత్రిత వ్యాయామం, క్రమబద్ధమైన జీవనశైలిని సమతుల్యంగా కొనసాగించడం ద్వారా కీళ్ల పనితీరును మెరుగుపరచుకోవచ్చు.
ఆహారపు అలవాట్లు కూడా కీళ్ల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి. శరీర బరువు అధికంగా ఉంటే మోకాళ్లు, తుంటి కీళ్లపై అదనపు భారం పడుతుంది. క్రమంగా బరువును తగ్గించుకోవడం ద్వారా ఈ ఒత్తిడిని కొంతవరకు తగ్గించుకోవచ్చు. రోజువారీ ఆహారంలో ఆకుకూరలు, కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పుధాన్యాలు, తగిన మోతాదులో ప్రోటీన్‌ అందించే పదార్థాలు ఉండేలా చూసుకోవాలి. ఎముకల ఆరోగ్యానికి కాల్షియం, విటమిన్‌ డి అవసరం. పాలు, పెరుగు వంటి కాల్షియం కలిగిన ఆహార పదార్థాలను వ్యక్తిగత అవసరాలకు అనుగుణంగా తీసుకోవచ్చు. విటమిన్‌ డి లోపం ఉన్నట్లు అనుమానం ఉంటే వైద్యుల సలహా మేరకు పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. అవసరం లేకుండా పోషక మాత్రలు వాడకూడదు. కీళ్లవాతం ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకే రకమైన ఆహార నియమాలు వర్తించవు. ముఖ్యంగా గౌట్‌ వంటి సమస్యలు ఉన్నవారు తమ వ్యాధి పరిస్థితికి అనుగుణంగా వైద్యులు లేదా పోషకాహార నిపుణుల సూచనలు పాటించాలి. సమతుల్య ఆహారం, తగినంత నీరు, నియంత్రిత బరువు ఆరోగ్య పరిరక్షణకు తోడ్పడతాయి.
మారుతున్న జీవనశైలిలో నిద్ర, విశ్రాంతి, మానసిక ఒత్తిడి నియంత్రణకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. సరైన నిద్ర లేకపోవడం, నిరంతర ఒత్తిడి ఉండటం వల్ల నొప్పిని తట్టుకునే సామర్థ్యం తగ్గి రోజువారీ జీవితం మరింత కష్టంగా అనిపించవచ్చు. ఎక్కువసేపు కంప్యూటర్ల ముందు లేదా ఒకే భంగిమలో కూర్చుని పనిచేసేవారు మధ్యమధ్యలో విరామం తీసుకుని శరీరాన్ని కదిలించాలి. బరువైన వస్తువులను ఎత్తేటప్పుడు సరైన పద్ధతులు పాటించాలి. కీళ్లకు గాయాలు కాకుండా జాగ్రత్తపడాలి. ధూమపానం అలవాటు ఉన్నవారు దానిని మానేయడానికి ప్రయత్నించాలి. కొన్ని రకాల కీళ్లవాతాల్లో ధూమపానం వ్యాధి తీవ్రతను పెంచే ప్రమాదం ఉంది. కీళ్ల నొప్పులు ఉన్నవారు వేడి కాపడం లేదా చల్లని కాపడం వంటి పద్ధతులను కొంత ఉపశమనం కోసం ఉపయోగించవచ్చు. అయితే ఏ పద్ధతి అనుకూలమో పరిస్థితిని బట్టి నిర్ణయించాలి. కీళ్ల వాపు, ఎర్రదనం, తీవ్రమైన నొప్పి ఉన్నప్పుడు ఇంటి చిట్కాలపైనే ఆధారపడకుండా వైద్యులను సంప్రదించడం ఉత్తమం.
కీళ్లవాతం గురించి సమాజంలో అనేక అపోహలు ఉన్నాయి. ఈ వ్యాధి వచ్చినవారు పూర్తిగా మంచానికే పరిమితం కావాల్సి వస్తుందని, వయసు పెరిగినవారికి మాత్రమే వస్తుందని, నొప్పి నివారణ మందులు వాడితే సమస్య పూర్తిగా నయమవుతుందని కొందరు భావిస్తారు. వాస్తవానికి వ్యాధి రకం, తీవ్రత, రోగి ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి చికిత్స ఫలితాలు మారుతాయి. కొన్ని రకాల కీళ్లవాతాలను పూర్తిగా నయం చేయడం సాధ్యం కాకపోయినా, సరైన చికిత్సతో లక్షణాలను నియంత్రించి రోజువారీ పనులు చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచవచ్చు. కుటుంబ సభ్యులు కూడా ఈ సమస్యతో బాధపడేవారిని నిరుత్సాహపరచకుండా ప్రోత్సహించాలి. నడవడం, మెట్లు ఎక్కడం, చేతులతో పనులు చేయడం కష్టంగా ఉన్నవారికి అవసరమైన సహాయం అందించాలి. అదే సమయంలో వారు చేయగలిగిన పనులను స్వయంగా చేసుకునేలా ప్రోత్సహించడం కూడా ముఖ్యం. కీళ్లవాతం బాధితులకు వైద్య చికిత్సతో పాటు కుటుంబ సహకారం, ఆరోగ్యంపై అవగాహన, క్రమబద్ధమైన జీవనశైలి ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.
ప్రపంచ కీళ్లవాతం దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రతి ఒక్కరూ తమ కీళ్ల ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. నొప్పి వచ్చినప్పుడు తాత్కాలిక ఉపశమనం కోసం మందులు వాడటంతో సరిపెట్టకుండా, సమస్య పదేపదే ఎదురైతే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ఆరోగ్యకరమైన శరీర బరువును కొనసాగించడం, తగిన వ్యాయామం చేయడం, సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, గాయాల నుంచి కీళ్లను రక్షించుకోవడం వంటి చర్యలు దీర్ఘకాలంలో ప్రయోజనం కలిగిస్తాయి. పాఠశాలలు, కార్యాలయాలు, గ్రామాలు, పట్టణాల్లో కీళ్ల వ్యాధులపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ద్వారా ప్రజల్లో చైతన్యం పెంచవచ్చు. వృద్ధుల్లో కనిపించే కీళ్ల సమస్యలను సహజమైన వయోధర్మంగా భావించి వదిలేయకుండా, యువతలో కనిపించే లక్షణాలను చిన్న సమస్యగా తీసుకోకుండా తగిన శ్రద్ధ చూపాలి. వ్యాధిని ముందుగానే గుర్తించడం, సరైన చికిత్స పొందడం, వైద్యుల సూచనలు పాటించడం ద్వారా కీళ్ల పనితీరును సాధ్యమైనంతవరకు కాపాడుకోవచ్చు. ఆరోగ్యకరమైన కీళ్లు స్వేచ్ఛగా నడవడానికి, పనిచేయడానికి, రోజువారీ జీవితాన్ని ఆనందంగా గడపడానికి పునాది అనే విషయాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తుంచుకోవాలి.
Author: Prajaveek Shanam
