సెప్టెంబర్ 3 (ప్రజా వీక్షణం, ప్రతినిధి):
వన్యప్రాణులు ప్రకృతి వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన భాగం. జంతువులు, పక్షులు, సరీసృపాలు, కీటకాలు పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో ముఖ్యపాత్ర పోషిస్తాయి. ప్రతి జీవజాతికి ప్రకృతిలో ప్రత్యేక స్థానం ఉండటంతో, ఒక జాతి అంతరించిపోతే దాని ప్రభావం ఇతర జీవులపై కూడా పడుతుంది.
అడవుల నరికివేత, గనుల తవ్వకాలు, పరిశ్రమల విస్తరణ, రహదారుల నిర్మాణం వంటి మానవ కార్యకలాపాల కారణంగా వన్యప్రాణుల సహజ ఆవాసాలు క్రమంగా తగ్గిపోతున్నాయి. దీంతో ఆహారం, నీటి కోసం జంతువులు జనావాసాల్లోకి వస్తుండటంతో మానవ–వన్యప్రాణి ఘర్షణలు పెరుగుతున్నాయి.
అక్రమ వేట, వన్యప్రాణుల అవయవాల అక్రమ రవాణా కూడా అరుదైన జీవజాతులకు తీవ్ర ముప్పుగా మారాయి. మరోవైపు వాతావరణ మార్పుల కారణంగా ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల, కరువులు, వరదలు, అడవి మంటలు వంటి పరిణామాలు వన్యప్రాణుల మనుగడను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
భారతదేశం అపారమైన జీవ వైవిధ్యానికి నిలయంగా ఉంది. పులులు, ఏనుగులు, సింహాలు, ఖడ్గమృగాలు వంటి అరుదైన జంతువులను సంరక్షించేందుకు జాతీయ ఉద్యానవనాలు, వన్యప్రాణి అభయారణ్యాలు, టైగర్ రిజర్వులు ఏర్పాటు చేశారు. ప్రాజెక్ట్ టైగర్, ప్రాజెక్ట్ ఎలిఫెంట్ వంటి కార్యక్రమాలు వన్యప్రాణుల పరిరక్షణలో కీలకంగా నిలుస్తున్నాయి.ప్రభుత్వ చర్యలతో పాటు ప్రజల భాగస్వామ్యం కూడా అవసరం. అడవులను కాపాడటం, పర్యావరణానికి హాని కలిగించే చర్యలను నివారించడం, అక్రమ వేటపై అధికారులకు సమాచారం అందించడం ద్వారా ప్రతి ఒక్కరూ వన్యప్రాణుల సంరక్షణలో భాగస్వాములు కావచ్చు.భారతదేశంలో ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 2 నుంచి 8 వరకు వన్యప్రాణి వారోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ఈ సందర్భంగా వన్యప్రాణుల ప్రాధాన్యత, జీవ వైవిధ్య పరిరక్షణ, ప్రకృతి సంరక్షణపై ప్రజల్లో అవగాహన కల్పిస్తారు.వన్యప్రాణులను కాపాడటం అంటే కేవలం జంతువులను రక్షించడం కాదు.. ప్రకృతి సమతుల్యతను, పర్యావరణాన్ని, మానవ జీవన భద్రతను, భవిష్యత్ తరాల సంక్షేమాన్ని కాపాడటమే. అందుకే వన్యప్రాణుల సంరక్షణ ప్రతి పౌరుడి బాధ్యతగా భావించి ప్రకృతి పరిరక్షణకు కృషి చేయాలి.
Author: Prajaveek Shanam
