ఇల్లు లేని వారికి అండగా నిలుద్దాం.. ప్రతి ఒక్కరికీ నివాసం కల్పిద్దాం

• పేదరికం, ఉపాధి లేమితో వీధులపాలవుతున్న కుటుంబాలు
• ఆశ్రయం, ఆహారం, వైద్యం అందించడం సమాజ బాధ్యత
• నిరాశ్రయులకు భరోసానిస్తూ.. గౌరవప్రదమైన జీవనానికి బాటలు వేద్దాం

అక్టోబర్ 9 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి):

ప్రతి మనిషికి సురక్షితమైన నివాసం ఉండటం ప్రాథమిక అవసరం. ఎండ, వాన, చలి నుంచి రక్షణ కల్పించే ఇల్లు మనిషికి భద్రతతోపాటు ఆత్మగౌరవాన్ని కూడా అందిస్తుంది. అయితే నేటికీ ఎంతోమంది నిరాశ్రయులు రోడ్ల పక్కన, ఫుట్‌పాత్‌లపై, రైల్వే స్టేషన్లలో, బస్టాండ్లలో, వంతెనల కింద జీవనం సాగిస్తున్నారు. కొందరికి కుటుంబ ఆదరణ లేకపోవడం, మరికొందరికి ఆర్థిక ఇబ్బందులు, ఉపాధి కోల్పోవడం, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వంటి కారణాలతో సొంత నివాసాన్ని కోల్పోయే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. ముఖ్యంగా వృద్ధులు, దివ్యాంగులు, వలస కార్మికులు, ఒంటరిగా జీవించే వ్యక్తులు, నిరుపేద కుటుంబాలు నివాస వసతి లేక అనేక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ప్రపంచ నిరాశ్రయుల దినోత్సవం సందర్భంగా ఇళ్లు లేని వారి కష్టాలను గుర్తించి, వారికి సురక్షితమైన ఆశ్రయం, ఆహారం, తాగునీరు, వైద్యసేవలు వంటి కనీస సదుపాయాలు కల్పించాల్సిన అవసరాన్ని సమాజం గుర్తించాలి. నివాసం అనేది కేవలం నాలుగు గోడల మధ్య ఉండే స్థలం మాత్రమే కాదు.. అది భద్రతకు, ఆరోగ్యానికి, ఆత్మగౌరవానికి, స్థిరమైన జీవితానికి పునాది.
నిరాశ్రయుల సమస్యకు పేదరికం ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా నిలుస్తోంది. రోజువారీ కూలీ పనులపై ఆధారపడే కుటుంబాలకు నిరంతరం ఉపాధి లభించకపోవడం, పెరుగుతున్న అద్దెలు, వైద్య ఖర్చులు, అప్పుల భారం వంటి అంశాలు నివాసాన్ని కొనసాగించడం కష్టతరం చేస్తున్నాయి. గ్రామాల నుంచి పట్టణాలకు ఉపాధి కోసం వలస వచ్చే కార్మికుల్లో చాలామందికి స్థిరమైన నివాసం ఉండటం లేదు. పనులు దొరికినప్పుడు కొంత ఆదాయం సంపాదించినా, పనులు లేని రోజుల్లో ఆహారం, అద్దె చెల్లింపులకే ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. కొన్ని కుటుంబాలు అద్దె బకాయిల కారణంగా ఇళ్లను ఖాళీ చేయాల్సిన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. వరదలు, అగ్నిప్రమాదాలు, ఇతర ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల నివాసాలను కోల్పోయినవారికి సకాలంలో సహాయం అందకపోతే వారు నిరాశ్రయులుగా మారే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల ఈ సమస్యను వ్యక్తిగత వైఫల్యంగా చూడకుండా, పేదరికం, ఉపాధి అవకాశాల కొరత, అందుబాటులో గృహ వసతి లేకపోవడం వంటి సామాజిక అంశాలతో ముడిపడిన సమస్యగా గుర్తించాలి. నిరాశ్రయుల పరిస్థితులను అర్థం చేసుకొని, వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా శాశ్వత పరిష్కారాలను రూపొందించాలి.
నివాసం లేకపోవడం నిరాశ్రయుల ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఎండ, వాన, చలి నుంచి రక్షణ లేకపోవడంతో వారు అనేక అనారోగ్య సమస్యలకు గురవుతున్నారు. శుభ్రమైన తాగునీరు, మరుగుదొడ్లు, స్నానపు గదులు అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల పారిశుద్ధ్య సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. సరైన ఆహారం లభించకపోవడం, సమయానికి వైద్యసేవలు అందకపోవడం వారి ఇబ్బందులను మరింత పెంచుతున్నాయి. ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణులు, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడేవారు ఎక్కువ ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. రాత్రివేళ సురక్షితమైన స్థలం లేకపోవడం వల్ల దొంగతనాలు, వేధింపులు, ఇతర ప్రమాదాలకు గురయ్యే అవకాశం కూడా ఉంది. నిరాశ్రయులుగా జీవించడం వల్ల మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, ఒంటరితనం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వారికి తాత్కాలిక ఆశ్రయం కల్పించడంతోపాటు ఆరోగ్య పరీక్షలు, అవసరమైన మందులు, పోషకాహారం, పరిశుభ్రమైన వసతులు అందించాలి. ఆశ్రయం కల్పించడమే కాకుండా, వారు తిరిగి గౌరవప్రదమైన జీవితాన్ని ప్రారంభించేందుకు అవసరమైన సహాయాన్ని కూడా అందించాలి.
నిరాశ్రయుల సమస్య పరిష్కారంలో ప్రభుత్వాల పాత్ర ఎంతో కీలకం. పేదలకు గృహ వసతి కల్పించే పథకాలను అర్హులైన వారికి అందించడంతోపాటు పట్టణాల్లో నిరాశ్రయుల కోసం సురక్షితమైన ఆశ్రయ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయాలి. ముఖ్యంగా వర్షాకాలం, చలికాలం, తీవ్రమైన ఎండల సమయంలో ఆశ్రయం లేని వారికి ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయడం అవసరం. ఆశ్రయ కేంద్రాల్లో తాగునీరు, మరుగుదొడ్లు, స్నానపు గదులు, భోజనం, వైద్య సహాయం వంటి కనీస సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉండాలి. ప్రభుత్వ పథకాల ప్రయోజనాలు పొందేందుకు అవసరమైన గుర్తింపు పత్రాలు లేని నిరాశ్రయులకు కూడా తగిన సహాయం అందించాలి. ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం, నైపుణ్య శిక్షణ ఇవ్వడం, స్వయం ఉపాధికి తోడ్పడటం ద్వారా వారు ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకునేలా చేయవచ్చు. కుటుంబాలకు దూరమైన వృద్ధులు, తప్పిపోయిన పిల్లలు, సంక్షోభంలో ఉన్న మహిళలకు వారి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రక్షణ, పునరావాస సేవలు అందించాలి. ప్రభుత్వ శాఖలు, స్థానిక సంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు సమన్వయంతో పనిచేస్తే నిరాశ్రయుల అవసరాలను గుర్తించి సమర్థంగా స్పందించవచ్చు. పథకాల ప్రయోజనాలు నిజంగా అర్హులకు చేరుతున్నాయా లేదా అన్నది నిరంతరం పర్యవేక్షించాలి.
నిరాశ్రయులకు సహాయం చేయడం ప్రభుత్వాల బాధ్యత మాత్రమే కాదు.. సమాజంలోని ప్రతి ఒక్కరి మానవతా బాధ్యత కూడా. వీధుల్లో జీవించే వారిని చిన్నచూపు చూడటం, వారి పరిస్థితిని ఎగతాళి చేయడం, వారిని సమాజానికి భారంగా భావించడం వంటి వైఖరులను విడనాడాలి. ఆకలితో ఉన్నవారికి ఆహారం అందించడం, అవసరమైన దుస్తులు ఇవ్వడం, వైద్య సహాయం అవసరమైన వారిని సమీప ఆరోగ్య కేంద్రానికి తీసుకెళ్లడం వంటి చిన్న చర్యలు కూడా ఎంతో ఉపయోగపడతాయి. అయితే సహాయం అందించే సమయంలో వారి ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడటం, వ్యక్తిగత గోప్యతను గౌరవించడం ముఖ్యం. నిరాశ్రయుల కోసం పనిచేస్తున్న విశ్వసనీయ స్వచ్ఛంద సంస్థలకు సహకరించవచ్చు. స్థానికంగా ఆశ్రయం లేని వారి పరిస్థితిని సంబంధిత అధికారులకు తెలియజేసి, వారికి అవసరమైన సహాయం అందేలా చూడవచ్చు. అదే సమయంలో ఆహారం, దుస్తులు అందించడమే శాశ్వత పరిష్కారం కాదని గుర్తించాలి. స్థిరమైన నివాసం, ఉపాధి, విద్య, వైద్యం, సామాజిక భద్రత వంటి అంశాల్లో వారికి తోడ్పాటు అందించాలి. నిరాశ్రయుల పట్ల సానుభూతి చూపడంతోపాటు వారు స్వతంత్రంగా జీవించే స్థాయికి చేరుకునేందుకు అవకాశాలు కల్పించడం నిజమైన మానవత్వం.
ప్రపంచ నిరాశ్రయుల దినోత్సవం మన సమాజంలోని అసమానతలను, నివాసం లేని వారి బాధలను మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది. ప్రతి ఒక్కరికీ సురక్షితమైన నివాసం, గౌరవప్రదమైన జీవితం అందుబాటులో ఉండాలంటే ప్రభుత్వ విధానాలు, ప్రజల భాగస్వామ్యం, సామాజిక బాధ్యత కలిసిరావాలి. పట్టణాల్లో నిరాశ్రయుల సంఖ్య, వారి అవసరాలను గుర్తించేందుకు సమగ్ర సర్వేలు నిర్వహించడం, అందుబాటులో ఉన్న ఆశ్రయ కేంద్రాల వివరాలను ప్రజలకు తెలియజేయడం, అత్యవసర సహాయ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం అవసరం. పేదరికం కారణంగా కుటుంబాలు వీధులపాలు కాకుండా ఉపాధి, సామాజిక భద్రత, అందుబాటు ధరల్లో గృహ వసతి వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టాలి. నిరాశ్రయులుగా మారినవారిని తిరిగి సమాజంలో గౌరవప్రదంగా జీవించేలా పునరావాసం కల్పించాలి. ఒక మనిషికి నివాసం లేకపోవడం అతని గౌరవం తగ్గిపోవడానికి కారణం కాకూడదు. ప్రతి ఒక్కరినీ సమాన హక్కులు కలిగిన మనుషులుగా చూడాలి. ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం, ఆశ్రయం లేని వారికి సురక్షితమైన గూడు, కష్టాల్లో ఉన్నవారికి భరోసా కల్పించగలిగినప్పుడే సమాజం నిజమైన అభివృద్ధి దిశగా అడుగులు వేస్తుంది. నిరాశ్రయుల సమస్యను గుర్తించడం నుంచి పరిష్కారం దిశగా అడుగులు వేయడం వరకు ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు బాధ్యతను నిర్వర్తించాలి.

Author: Prajaveek Shanam