- రాత్రంతా మెలకువతో మానసిక ఒత్తిడి
- ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రతికూల ప్రభావం
- మారుతున్న జీవనశైలితో పెరుగుతున్న ఇబ్బందులు
- ప్రశాంతమైన నిద్ర కోసం అలవాట్లు మార్చుకోవాలి
, అక్టోబర్ 10 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): ప్రస్తుత జీవనశైలిలో నిద్రలేమి సమస్య చాలామందిని వేధిస్తోంది. రాత్రి పడుకున్నా త్వరగా నిద్ర పట్టకపోవడం, మధ్యలో పదేపదే మెలకువ రావడం, తెల్లవారుజామునే నిద్ర లేచి మళ్లీ నిద్రపట్టకపోవడం వంటి లక్షణాలు నిద్రలేమికి సంకేతాలు కావచ్చు. పని ఒత్తిడి, కుటుంబ సమస్యలు, ఆర్థిక ఆందోళనలు, రాత్రివేళల్లో ఫోన్‌ వినియోగం, అసమయ భోజనం వంటి అంశాలు నిద్రపై ప్రభావం చూపుతాయి. అప్పుడప్పుడు నిద్ర సరిగా పట్టకపోవడం సాధారణమే. అయితే ఈ సమస్య తరచూ ఎదురవుతూ, పగటిపూట పనులు చేసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలిగిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. పెద్దలకు సాధారణంగా రాత్రికి ఏడు నుంచి తొమ్మిది గంటల నిద్ర అవసరమవుతుంది. వయస్సు, ఆరోగ్య పరిస్థితులను బట్టి ఈ అవసరం మారవచ్చు.
నిద్రలేమి వల్ల మరుసటి రోజు అలసట, నీరసం, చిరాకు, తలనొప్పి, ఏకాగ్రత లోపం వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు. పనిపై దృష్టి పెట్టడం, విషయాలను గుర్తుంచుకోవడం, సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం కష్టమవుతుంది. నిద్ర సరిగా లేకపోవడం వల్ల వాహనాలు నడిపేటప్పుడు అప్రమత్తత తగ్గి ప్రమాదాల ముప్పు పెరగవచ్చు. దీర్ఘకాలంగా నిద్ర సమస్యలు కొనసాగితే మానసిక ఆరోగ్యం, రక్తపోటు, శరీరంలోని చక్కెర నియంత్రణ వంటి అంశాలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అయితే నిద్రలేమి ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ సమస్యలన్నీ వస్తాయని కాదు. నిద్ర నాణ్యతను మెరుగుపరచడం మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో ముఖ్యమైన భాగం.
నిద్రలేమికి అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. ఆందోళన, ఒత్తిడి, నిరాశ వంటి మానసిక పరిస్థితులతో పాటు దీర్ఘకాలిక నొప్పులు, కొన్ని మందుల ప్రభావం, గురకతో కూడిన శ్వాస సమస్యలు కూడా నిద్రను దెబ్బతీయవచ్చు. సాయంత్రం తర్వాత టీ, కాఫీ వంటి కెఫీన్‌ ఉన్న పానీయాలను ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల కొందరికి నిద్ర ఆలస్యమవుతుంది. రాత్రి ఆలస్యంగా భోజనం చేయడం, పడుకునే ముందు ఎక్కువసేపు ఫోన్‌ లేదా ఇతర తెరలను చూడడం కూడా నిద్ర సమయాన్ని వెనక్కి నెట్టవచ్చు. ప్రతిరోజూ వేర్వేరు సమయాల్లో పడుకోవడం, పగటిపూట ఎక్కువసేపు నిద్రపోవడం వల్ల కూడా రాత్రి నిద్రపై ప్రభావం పడుతుంది. అందువల్ల అసలు కారణాన్ని గుర్తించడం సమస్య పరిష్కారానికి అవసరం.
ప్రశాంతమైన నిద్ర కోసం ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, ఒకే సమయానికి నిద్రలేవడం అలవాటు చేసుకోవాలి. పడుకునే గదిలో వెలుతురు తక్కువగా, వాతావరణం నిశ్శబ్దంగా, సౌకర్యవంతంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. నిద్రకు ముందు ఫోన్‌ వినియోగాన్ని తగ్గించి, పుస్తకం చదవడం, నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకోవడం, ప్రశాంతమైన సంగీతం వినడం వంటి అలవాట్లను పాటించవచ్చు. పగటిపూట క్రమం తప్పకుండా నడక లేదా ఇతర శారీరక వ్యాయామం చేయడం కూడా నిద్రకు తోడ్పడుతుంది. అయితే పడుకునే సమయానికి చాలా దగ్గరగా తీవ్రమైన వ్యాయామం చేయడం కొందరికి ఇబ్బంది కలిగించవచ్చు. మధ్యాహ్నం నిద్రపోయే అలవాటు ఉంటే దాని వ్యవధిని తగ్గించి, సాయంత్రం తర్వాత నిద్రపోకుండా ఉండటం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
నిద్ర రావడం లేదని స్వయంగా నిద్రమాత్రలు కొనుగోలు చేసి వాడటం ప్రమాదకరం. కొన్ని మందులు అలవాటుగా మారడం, మరుసటి రోజు మత్తు కలిగించడం లేదా ఇతర మందులతో ప్రతికూల ప్రభావాలు చూపడం వంటి సమస్యలు ఉండవచ్చు. నిద్రలేమి వారానికి పలుమార్లు ఎదురవుతూ నెలల తరబడి కొనసాగినా, రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసినా వైద్యులను సంప్రదించాలి. నిద్రలో బిగ్గరగా గురక పెట్టడం, శ్వాస ఆగినట్లు అనిపించడం, పగటిపూట విపరీతమైన నిద్రమత్తు ఉండటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే కూడా వైద్య పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు. దీర్ఘకాలిక నిద్రలేమికి నిద్ర అలవాట్లను మెరుగుపరచడంతో పాటు, అవసరాన్ని బట్టి నిద్ర కోసం ప్రత్యేక ప్రవర్తనా చికిత్సను వైద్యులు సూచించవచ్చు.
మొత్తంగా నిద్ర అనేది శరీరానికి విశ్రాంతినిచ్చే ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు; మెదడు పనితీరు, భావోద్వేగ సమతుల్యత, శారీరక ఆరోగ్యానికి కూడా అవసరం. నిద్రలేమిని చిన్న సమస్యగా భావించి నెలల తరబడి భరించడం సరికాదు. రోజువారీ పనులకు సరైన సమయాన్ని కేటాయించడం, ఒత్తిడిని తగ్గించే పద్ధతులను అలవాటు చేసుకోవడం, కెఫీన్‌ వినియోగాన్ని నియంత్రించడం, క్రమబద్ధమైన నిద్ర సమయాన్ని పాటించడం ద్వారా చాలామందిలో నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడవచ్చు. అయినప్పటికీ అలవాట్లు మార్చుకున్నా సమస్య తగ్గకపోతే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. ప్రశాంతమైన నిద్ర కోసం ప్రయత్నించడం ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో ముఖ్యమైన భాగమని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తించాలి.
Author: Prajaveek Shanam
