- ఎన్నికల సంఘం ప్రకటనపై ధర్మాసనం ఆగ్రహం
- మార్పులు ఎవరు చేశారో పరిశీలిస్తామని స్పష్టీకరణ
- బిహార్‌ ఓటర్ల జాబితా సవరణపై విచారణ
- గత తీర్పులో కొత్త ఫామ్‌-6 అంశమే లేదని వెల్లడి
దిల్లీ, అక్టోబర్ 12 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): బిహార్‌ ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియకు సంబంధించి కొత్త ఫామ్‌-6పై తాము ఎలాంటి తీర్పు ఇవ్వలేదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. గతంలో వెలువరించిన తీర్పులో కొత్త ఫామ్‌-6 అంశమే తమ ముందుకు రాలేదని వెల్లడించింది. వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియలో భాగంగా ఉపయోగిస్తున్న ఫామ్‌-6లో చేసిన మార్పులను అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఆమోదించిందంటూ ఎన్నికల సంఘం చేసిన ప్రకటనపై ధర్మాసనం అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. ఆ దరఖాస్తులో మార్పులు ఎవరు చేశారు, ఏ ప్రాతిపదికన చేశారనే విషయాలను రికార్డులు పరిశీలించి తేలుస్తామని పేర్కొంది. న్యాయస్థానం ఇచ్చిన తీర్పును ఉటంకించే సమయంలో వాస్తవాలను సరిగ్గా ప్రస్తావించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేసింది.
భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌, న్యాయమూర్తులు జస్టిస్‌ జోయ్‌మాల్య బాగ్చీ, జస్టిస్‌ వి.మోహన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం సోమవారం బిహార్‌ ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణకు సంబంధించిన పిటిషన్‌పై విచారణ చేపట్టింది. ఈ సందర్భంగా పిటిషనర్‌ తరఫు న్యాయవాది వాదనలు వినిపిస్తూ, కొత్త ఫామ్‌-6కు సుప్రీంకోర్టు ఆమోదం తెలిపిందని ఎన్నికల సంఘం పేర్కొన్న విషయాన్ని ధర్మాసనం దృష్టికి తీసుకొచ్చారు. ఓటర్ల నమోదు ప్రక్రియలో ఎన్నికల సంఘం ఏకపక్షంగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటోందని ఆరోపిస్తూ, వాటిపై తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు. దీనిపై స్పందించిన జస్టిస్‌ జోయ్‌మాల్య బాగ్చీ, కొత్త ఫామ్‌-6పై ఎలాంటి న్యాయ నిర్ణయం తీసుకోలేదని స్పష్టం చేశారు. బిహార్‌ ఓటర్ల జాబితాల సవరణపై గతంలో విచారణ జరిగిన సమయంలో ఈ కొత్త దరఖాస్తు అంశం తమ పరిశీలనకు రాలేదని వివరించారు.
బిహార్‌ ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ వ్యవహారంలో మే నెలలో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వెలువరించింది. ఆ తీర్పులో ఫామ్‌-6ను ఓటర్ల జాబితా సవరణకు సంబంధించిన ధ్రువీకరణ ప్రక్రియలో మార్గదర్శకంగా ప్రస్తావించింది. అప్పట్లో బిహార్‌లో ఉపయోగించిన ఫామ్‌-6 దరఖాస్తుల పరిశీలనకు ఒక విధానాన్ని నిర్దేశించినట్లు వివరించింది. ధ్రువీకరణ ప్రక్రియకు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు లేకుండా మొత్తం వ్యవహారాన్ని అధికారుల వ్యక్తిగత నిర్ణయాలపై వదిలేయడం ఆచరణ సాధ్యం కాదని అభిప్రాయపడింది. ఓటర్ల నమోదు నిబంధనల ప్రకారం రూపొందించిన ఫామ్‌-6, ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టంలోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండాలని గత తీర్పులో పేర్కొన్నట్లు వివరాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. అయితే ఆ తీర్పులో కొత్తగా మార్చిన ఫామ్‌-6కు ప్రత్యేకంగా ఆమోదం తెలిపినట్లు అర్థం చేసుకోరాదని తాజా విచారణలో ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియలో దరఖాస్తుల రూపకల్పన, వాటి ద్వారా ఓటర్ల వివరాలను ధ్రువీకరించే విధానం కీలకంగా మారాయి. ఫామ్‌-6లో చేసిన మార్పులు, వాటి అమలుకు అనుసరించిన విధానంపై వివాదం తలెత్తడంతో ఈ అంశం న్యాయస్థానం దృష్టికి వచ్చింది. ఒక దరఖాస్తు నమూనాను గత తీర్పులో ప్రస్తావించడం, తరువాత చేసిన మార్పులకు న్యాయస్థానం ఆమోదం తెలిపినట్లుగా భావించడం వేర్వేరు అంశాలని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టమవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఎన్నికల సంఘం ప్రకటనకు ఆధారమైన పత్రాలు, దరఖాస్తులో మార్పులు జరిగిన విధానం, వాటికి సంబంధించిన అధికారిక రికార్డులను పరిశీలించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగా తదుపరి విచారణలో స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఓటర్ల జాబితాల సవరణలో పారదర్శకత, నిబంధనల అమలు, అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు జాబితాలో ఉండేలా చూడటం అత్యంత ముఖ్యమైన అంశాలు. అదే సమయంలో అనర్హుల పేర్ల తొలగింపు, కొత్త ఓటర్ల నమోదు వంటి ప్రక్రియలు చట్టబద్ధమైన విధానాల ప్రకారమే జరగాల్సి ఉంటుంది. ఫామ్‌-6కు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు తాజాగా చేసిన స్పష్టీకరణతో ఎన్నికల సంఘం ప్రకటనపై మరింత పరిశీలన అవసరమైంది. దరఖాస్తులో మార్పులు ఎవరు చేశారనే అంశంపై రికార్డుల పరిశీలన అనంతరం ధర్మాసనం ఎలాంటి అభిప్రాయం వ్యక్తం చేస్తుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. బిహార్‌ ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణకు సంబంధించిన పిటిషన్‌పై తదుపరి విచారణలో ఈ అంశం కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.
Author: Prajaveek Shanam
