- చదువులో మార్కులకే ఎందుకింత ప్రాధాన్యం?
- విద్యార్థుల్లో దాగి ఉన్న నైపుణ్యాలకు గుర్తింపు ఎప్పుడు?
- పోటీ ప్రపంచంలో మానసిక ఒత్తిడికి గురవుతున్న బాల్యం
- జ్ఞానంతోపాటు జీవిత నైపుణ్యాలను పెంపొందించాలి
అక్టోబర్ 12 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): విద్య అనేది మనిషికి జ్ఞానాన్ని అందించి, జీవితంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లను ధైర్యంగా ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించే సాధనం. విద్యార్థిలో ఆలోచనా శక్తిని, సృజనాత్మకతను, సమస్యలను పరిష్కరించే నైపుణ్యాన్ని, సమాజం పట్ల బాధ్యతను పెంచడమే విద్యకు అసలైన లక్ష్యం. అయితే ప్రస్తుత విద్యావ్యవస్థలో ఈ లక్ష్యాల కంటే పరీక్షల్లో సాధించే మార్కులకే అధిక ప్రాధాన్యం లభిస్తున్న పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. విద్యార్థి ఎంత నేర్చుకున్నాడు, చదివిన విషయాన్ని ఎంతవరకు అర్థం చేసుకున్నాడు, ఆ జ్ఞానాన్ని ఆచరణలో ఎలా ఉపయోగించగలడు అనే అంశాల కంటే పరీక్షల్లో ఎన్ని మార్కులు సాధించాడు, తరగతిలో ఏ స్థానం సంపాదించాడు అనే ప్రశ్నలే ముందుకు వస్తున్నాయి. అధిక మార్కులు సాధించిన విద్యార్థులను ప్రతిభావంతులుగా గుర్తిస్తుండగా, తక్కువ మార్కులు వచ్చినవారిని వెనుకబడినవారిగా భావించే ధోరణి అనేక కుటుంబాల్లో, విద్యాసంస్థల్లో కనిపిస్తోంది. నిజానికి ఒక పరీక్షలో సాధించిన మార్కులు విద్యార్థి ప్రతిభలోని ఒక చిన్న భాగాన్ని మాత్రమే తెలియజేస్తాయి. అవి అతని సంపూర్ణ సామర్థ్యానికి కొలమానం కావు. కొందరు విద్యార్థులు గణితంలో అద్భుతంగా రాణిస్తే, మరికొందరు భాషలు, చిత్రలేఖనం, సంగీతం, క్రీడలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, నాయకత్వ లక్షణాలు వంటి విభిన్న రంగాల్లో ప్రతిభ చూపుతారు. ఇంకొందరు ఇతరులతో చక్కగా మాట్లాడటం, బృందంగా పనిచేయడం, సమస్యలకు కొత్త పరిష్కారాలు కనుగొనడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే ఆలోచనలు చేయడంలో ముందుంటారు. ఇలాంటి నైపుణ్యాలను కేవలం రాత పరీక్షల ద్వారా పూర్తిగా అంచనా వేయడం సాధ్యం కాదు. అయినప్పటికీ మార్కుల ఆధారంగానే విద్యార్థుల సామర్థ్యాలను నిర్ణయించే పద్ధతి కొనసాగితే అనేక మంది పిల్లల్లోని సహజ ప్రతిభ గుర్తింపునకు నోచుకోకుండా పోయే ప్రమాదం ఉంది. విద్యార్థులందరినీ ఒకే ప్రమాణంతో కొలవడం కంటే ప్రతి ఒక్కరిలోని ప్రత్యేక సామర్థ్యాలను గుర్తించి వాటిని అభివృద్ధి చేయడమే విద్యావ్యవస్థ ముందున్న ప్రధాన బాధ్యత.
విద్యార్థుల జీవితాల్లో మార్కుల ప్రాధాన్యం పెరగడానికి తల్లిదండ్రుల అంచనాలు, విద్యాసంస్థల పోటీ, ఉన్నత చదువుల్లో ప్రవేశాల కోసం ఎదురయ్యే పోటీ, ఉద్యోగ అవకాశాలపై ఉన్న ఆందోళనలు వంటి అనేక కారణాలు ఉన్నాయి. తమ పిల్లలు మంచి మార్కులు సాధించి ఉన్నత స్థానాలకు చేరుకోవాలని తల్లిదండ్రులు కోరుకోవడం సహజమే. అయితే ఆ ఆకాంక్షలు పిల్లలపై భరించలేని ఒత్తిడిగా మారినప్పుడు సమస్య మొదలవుతుంది. తోటి విద్యార్థులతో పోల్చడం, పరీక్షల్లో తక్కువ మార్కులు వస్తే మందలించడం, ఇతరుల ముందు అవమానించడం, చదువులోనే భవిష్యత్తు మొత్తం ఉందని భావించేలా చేయడం వల్ల పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గిపోవచ్చు. కొందరు విద్యార్థులు తమకు ఆసక్తి ఉన్న రంగాన్ని ఎంచుకోవడానికి కూడా భయపడుతున్నారు. తల్లిదండ్రుల ఆశలను నెరవేర్చలేకపోతామనే ఆందోళనతో తమ అభిరుచులను పక్కనపెట్టి చదువుపైనే దృష్టి పెట్టాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. పరీక్షల సమయంలో నిద్రలేమి, ఆందోళన, భయం, ఏకాగ్రత లోపం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. ఆశించిన మార్కులు రాకపోతే జీవితంలో ఓడిపోయినట్లుగా భావించే ప్రమాదకరమైన ఆలోచనా విధానం కూడా పెరుగుతోంది. ఒక పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు వచ్చినంత మాత్రాన విద్యార్థి భవిష్యత్తు ముగిసిపోదనే విషయాన్ని తల్లిదండ్రులు గుర్తించాలి. పిల్లల సామర్థ్యాలను అర్థం చేసుకుని, వారి ఆసక్తులకు అనుగుణంగా మార్గనిర్దేశం చేయాలి. చదువులో వెనుకబడిన అంశాలను గుర్తించి మెరుగుపడేందుకు సహకరించాలి. ఇతరులతో పోల్చడం కంటే గతంతో పోలిస్తే పిల్లలు ఎంత పురోగతి సాధించారనే విషయాన్ని పరిశీలించాలి. విద్యాసంస్థలు కూడా మార్కుల ఆధారంగా విద్యార్థులను విభజించే ధోరణిని తగ్గించి, ప్రతి ఒక్కరికీ నేర్చుకునే అవకాశాలను కల్పించాలి. పిల్లలు ప్రశ్నలు అడిగే స్వేచ్ఛ, తప్పులు చేసి వాటి నుంచి నేర్చుకునే అవకాశం, తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తపరిచే వాతావరణం ఉన్నప్పుడే నిజమైన విద్య సాధ్యమవుతుంది.
ప్రస్తుత పోటీ ప్రపంచంలో విద్యార్థులకు పాఠ్యపుస్తకాల జ్ఞానంతోపాటు జీవితంలో ఉపయోగపడే నైపుణ్యాలు కూడా అవసరం. సమస్యలను విశ్లేషించడం, తార్కికంగా ఆలోచించడం, కొత్త ఆలోచనలను రూపొందించడం, బృందంగా పనిచేయడం, సమయాన్ని సక్రమంగా వినియోగించుకోవడం, ఆర్థిక విషయాలపై అవగాహన కలిగి ఉండటం, భావోద్వేగాలను నియంత్రించుకోవడం వంటి సామర్థ్యాలు వ్యక్తిగత, వృత్తిపరమైన ఎదుగుదలకు దోహదపడతాయి. కానీ విద్యార్థుల సమయమంతా పరీక్షలకు సిద్ధమవడం, ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కంఠస్థం చేయడం, ఎక్కువ మార్కులు సాధించడం కోసమే వినియోగిస్తే ఈ నైపుణ్యాలను పెంపొందించుకునే అవకాశాలు తగ్గిపోతాయి. చదివిన విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడం కంటే పరీక్షలో ఏ ప్రశ్న వస్తుంది, దానికి ఎన్ని మార్కులు ఉంటాయి అనే ఆలోచనకే ప్రాధాన్యం పెరుగుతుంది. ఫలితంగా కొందరు విద్యార్థులు పరీక్షల్లో మంచి మార్కులు సాధించినప్పటికీ, ఆ జ్ఞానాన్ని ఆచరణలో ఉపయోగించడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంటుంది. విద్యాసంస్థల్లో ప్రయోగాత్మక బోధన, ప్రాజెక్టులు, చర్చలు, సమూహ కార్యకలాపాలు, పరిశీలన, సృజనాత్మక రచనలు, సమస్యల పరిష్కారానికి సంబంధించిన అభ్యాసానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. విద్యార్థులు కేవలం సమాధానాలను గుర్తుపెట్టుకునే వారిగా కాకుండా, ప్రశ్నలు అడిగే వారిగా, కారణాలను అన్వేషించే వారిగా, స్వతంత్రంగా ఆలోచించే వారిగా ఎదగాలి. ఉపాధ్యాయులు పాఠ్యాంశాలను బోధించడంతోపాటు విద్యార్థుల ఆసక్తులను గుర్తించి ప్రోత్సహించాలి. క్రీడలు, కళలు, విజ్ఞాన శాస్త్ర ప్రయోగాలు, సామాజిక సేవ, వృత్తి విద్య వంటి రంగాలకు తగిన సమయం కేటాయించాలి. ఒక విద్యార్థి చదువులో సగటు స్థాయిలో ఉన్నప్పటికీ క్రీడల్లో అద్భుతంగా రాణించవచ్చు. మరొకరు చిత్రలేఖనం, సంగీతం లేదా సాంకేతిక రంగంలో ప్రత్యేక ప్రతిభను చూపవచ్చు. ఇలాంటి సామర్థ్యాలను గుర్తించి అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా విద్యార్థులకు తమ భవిష్యత్తును నిర్మించుకునే మరిన్ని అవకాశాలు లభిస్తాయి. మార్కులను పూర్తిగా పక్కనపెట్టడం అవసరం లేదు. విద్యార్థులు ఎంతవరకు నేర్చుకున్నారో అంచనా వేయడానికి అవి ఉపయోగపడతాయి. అయితే వాటినే ఏకైక ప్రమాణంగా తీసుకోకుండా, విద్యార్థి సమగ్ర వికాసాన్ని ప్రతిబింబించే విధంగా మూల్యాంకన పద్ధతులను రూపొందించాలి.
విద్యావ్యవస్థలో మార్పులు తీసుకురావాలంటే పాఠ్యాంశాలను మార్చడం మాత్రమే సరిపోదు. బోధనా పద్ధతులు, పరీక్షల విధానం, ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ, తల్లిదండ్రుల ఆలోచనా విధానం, విద్యాసంస్థల నిర్వహణలోనూ మార్పులు అవసరం. విద్యార్థుల జ్ఞానాన్ని కేవలం ఒకే వార్షిక పరీక్ష ఆధారంగా నిర్ణయించకుండా, ఏడాది పొడవునా వారు సాధించిన పురోగతిని అంచనా వేయాలి. తరగతి గది చర్చలు, ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ, ప్రయోగాత్మక పనులు, సమస్యలను పరిష్కరించే సామర్థ్యం, విషయాలను వివరించే నైపుణ్యం వంటి అంశాలకు తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. అయితే నిరంతర మూల్యాంకనం పేరుతో విద్యార్థులకు మరింత పనిభారం కలిగించకుండా జాగ్రత్తపడాలి. ప్రతి విద్యార్థికి వ్యక్తిగతంగా ఏ అంశాల్లో సహాయం అవసరమో గుర్తించి తగిన మార్గదర్శకత్వం అందించాలి. ఉపాధ్యాయులకు ఆధునిక బోధనా పద్ధతులు, పిల్లల మానసిక వికాసం, ప్రత్యేక అభ్యాస అవసరాలపై తగిన శిక్షణ ఇవ్వాలి. గ్రామీణ ప్రాంతాలు, ప్రభుత్వ పాఠశాలలు, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలకు చెందిన విద్యార్థులకు కూడా నాణ్యమైన విద్య, ప్రయోగశాలలు, గ్రంథాలయాలు, క్రీడా సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉండాలి. ఆర్థిక స్థితి, కుటుంబ నేపథ్యం, ప్రాంతీయ పరిస్థితులు విద్యార్థుల అభివృద్ధికి అడ్డంకులుగా మారకుండా ప్రభుత్వం, విద్యాశాఖలు చర్యలు తీసుకోవాలి. పరీక్షల్లో సాధించిన మార్కులతోపాటు విద్యార్థి నేర్చుకున్న విషయాలను జీవితంలో ఎలా ఉపయోగిస్తున్నాడు, ఇతరులతో ఎలా కలిసి పనిచేస్తున్నాడు, కొత్త విషయాలను నేర్చుకోవడానికి ఎంత ఆసక్తి చూపిస్తున్నాడు అనే అంశాలను కూడా గుర్తించాలి. ఉన్నత విద్యలో ప్రవేశాలు, ఉద్యోగ నియామకాల విషయంలో మార్కులకు ఉండే ప్రాధాన్యం వాస్తవమే అయినప్పటికీ, దీర్ఘకాలికంగా విద్యార్థి విజయాన్ని నిర్ణయించేది జ్ఞానం, నైపుణ్యం, క్రమశిక్షణ, సమస్యలను పరిష్కరించే సామర్థ్యం, నేర్చుకోవాలనే తపన వంటి అనేక అంశాల సమ్మేళనం. అందువల్ల విద్యార్థులను కేవలం మార్కుల కోసం సిద్ధం చేసే విధానం నుంచి జీవితానికి సిద్ధం చేసే విధానం వైపు విద్యావ్యవస్థ అడుగులు వేయాలి.
విద్య అనేది పోటీలో ఇతరులను ఓడించడానికి ఉపయోగించే ఆయుధం కాదు. ప్రతి వ్యక్తిలోని సామర్థ్యాలను వెలికితీసి, సమాజానికి ఉపయోగపడే పౌరులుగా తీర్చిదిద్దే ప్రక్రియ. విద్యార్థుల ప్రతిభను మార్కుల గణాంకాల్లో మాత్రమే చూడటం వల్ల వారి ఆలోచనా శక్తి, సృజనాత్మకత, మానవీయ విలువలు, నాయకత్వ లక్షణాలు, ఆచరణాత్మక నైపుణ్యాలకు తగిన గుర్తింపు లభించదు. మంచి మార్కులు సాధించడం అభినందించదగిన విషయమే. అదే సమయంలో తక్కువ మార్కులు వచ్చిన విద్యార్థులకు మరింత నేర్చుకునే అవకాశాలు కల్పించడం, వారి బలాలను గుర్తించడం, అవసరమైన సహాయం అందించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఒక విద్యార్థి పరీక్షలో విఫలమైనప్పుడు అతనిలోని ప్రతిభను తిరస్కరించకూడదు. మరో విద్యార్థి అత్యధిక మార్కులు సాధించినప్పుడు అతడే అన్ని రంగాల్లో ఉత్తముడని భావించకూడదు. ప్రతి ఒక్కరికీ ప్రత్యేకమైన సామర్థ్యాలు, ఆసక్తులు, ఎదిగే అవకాశాలు ఉంటాయి. వాటిని గుర్తించి ప్రోత్సహించడమే నిజమైన విద్యా సంస్కరణకు పునాది. తల్లిదండ్రులు పిల్లలతో మార్కుల గురించి మాత్రమే కాకుండా వారి ఆసక్తులు, లక్ష్యాలు, సమస్యలు, అభిరుచుల గురించి కూడా మాట్లాడాలి. ఉపాధ్యాయులు విద్యార్థుల్లో ప్రశ్నించే స్వభావాన్ని ప్రోత్సహించాలి. విద్యాసంస్థలు క్రీడలు, కళలు, విజ్ఞాన శాస్త్రం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, సామాజిక బాధ్యత వంటి రంగాల్లో ప్రతిభ చూపే అవకాశాలను కల్పించాలి. ప్రభుత్వం విద్యార్థుల సమగ్ర వికాసానికి అనుకూలమైన విధానాలను అమలు చేయాలి. సమాజం కూడా మార్కుల ఆధారంగా పిల్లలకు ముద్ర వేయడం మానుకోవాలి. మార్కులు విద్యార్థి ప్రస్తుత అభ్యాస స్థాయిని అంచనా వేయడానికి ఉపయోగపడే ఒక సాధనం మాత్రమే. అవి అతని వ్యక్తిత్వాన్ని, భవిష్యత్తును, జీవితంలో సాధించగల విజయాలను పూర్తిగా నిర్ణయించలేవు. విద్యార్థి ఎంత ఎక్కువ మార్కులు సాధించాడన్నదానికంటే, ఎంత జ్ఞానం సంపాదించాడు, ఎంత మంచి మనిషిగా ఎదిగాడు, తన నైపుణ్యాలను సమాజానికి ఎలా ఉపయోగపడేలా మలుచుకున్నాడు అన్నదే అసలైన ప్రమాణం కావాలి. మార్కుల వెంట పరుగులు తీసే విద్యావ్యవస్థ నుంచి జ్ఞానం, నైపుణ్యం, మానవీయ విలువలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే విద్యావ్యవస్థ వైపు మారినప్పుడే విద్యకు నిజమైన అర్థం చేకూరుతుంది.
Author: Prajaveek Shanam
