- 18 జిల్లాల్లో తీవ్ర దుర్భిక్ష పరిస్థితులంటూ ఆందోళన
- 331 మండలాల్లో కరువు ఛాయలు కమ్ముకున్నాయని వెల్లడి
- చెరువుల్లో అడుగంటిన నీటిమట్టాలు.. సాగుకు ఇబ్బందులు
- అడవుల్లోనూ ఎండిన నీటి వనరులు.. వన్యప్రాణులకు కష్టాలు
హైదరాబాద్, అక్టోబర్ 24 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని పలు జిల్లాల్లో కరువు పరిస్థితులు తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయని అందిన వివరాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 18 జిల్లాల్లో తీవ్ర దుర్భిక్ష పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని, 331 మండలాల్లో కరువు ఛాయలు కనిపిస్తున్నాయని పేర్కొంటున్నారు. వర్షాభావ పరిస్థితులు, చెరువుల్లో నీటిమట్టాలు తగ్గిపోవడం, సాగునీటి వనరులు అడుగంటడం వంటి పరిణామాలు వ్యవసాయ రంగంపై ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ముఖ్యంగా వర్షాలపై ఆధారపడి పంటలు సాగుచేసే రైతులు నీటి లభ్యతపై ఆందోళన చెందుతున్నారు. తాగునీటి అవసరాలను తీర్చడం, పంటలకు నీరందించడం, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నీటి కొరతను అధిగమించడం ప్రభుత్వ యంత్రాంగానికి కీలక సవాలుగా మారుతున్నాయి.
రాష్ట్రంలోని చెరువుల్లో నీటి నిల్వలు గణనీయంగా తగ్గిపోయాయని అందించిన గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 6,123 చెరువుల్లో చుక్క నీరు కూడా లేని పరిస్థితి ఉందని, సుమారు 21,500 సాగునీటి చెరువుల్లో ప్రస్తుతం 550 చెరువుల్లో మాత్రమే నీరు ఉందని పేర్కొంటున్నారు. ఈ గణాంకాలు అధికారికంగా నిర్ధారణ కావాల్సి ఉన్నప్పటికీ, చెరువుల్లో నీటి నిల్వల స్థితిపై సమగ్ర సమీక్ష అవసరాన్ని ఇవి ముందుకు తెస్తున్నాయి. చెరువులు ఎండిపోవడం వల్ల భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణకు ఆటంకం ఏర్పడటంతోపాటు, బావులు, బోరుబావుల్లో నీటి లభ్యత కూడా తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. సాగునీటి కోసం ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించాల్సిన పరిస్థితులు రైతులకు అదనపు ఆర్థిక భారాన్ని కలిగించే అవకాశం ఉంది.
దక్షిణ తెలంగాణ జిల్లాల్లో కరువు ప్రభావం మరింత తీవ్రంగా ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. నల్లగొండ, గద్వాల, వనపర్తి, రంగారెడ్డి, యాదాద్రి భువనగిరి సహా పలు జిల్లాల్లో నీటి ఎద్దడి నెలకొన్నట్లు అందిన సమాచారం పేర్కొంటోంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తాగునీటి సరఫరా, పశువులకు నీటి లభ్యత, పంటల సాగు వంటి అంశాలపై కరువు ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. వర్షాలు సమృద్ధిగా కురవకపోతే ఇప్పటికే తగ్గిన నీటి నిల్వలు మరింత క్షీణించవచ్చు. ఈ నేపథ్యంలో నీటి అవసరాలను గుర్తించి, అత్యవసర ప్రాంతాలకు ప్రాధాన్య క్రమంలో సరఫరా చేయడం, నీటి వృథాను అరికట్టడం, అందుబాటులో ఉన్న వనరులను సమర్థంగా వినియోగించడం అత్యంత కీలకంగా మారుతున్నాయి.
కరువు ప్రభావం అడవులకూ విస్తరిస్తోందనే ఆందోళనలు ప్రకృతి ప్రేమికుల్లో వ్యక్తమవుతున్నాయి. అడవుల్లోని సహజ నీటి వనరులు ఎండిపోతే వన్యప్రాణులకు తాగునీరు దొరకడం కష్టమవుతుంది. నీటి కోసం అవి జనావాసాల వైపు వచ్చే ప్రమాదం ఉండటంతో మనుషులు, వన్యప్రాణుల మధ్య ఘర్షణలు పెరిగే అవకాశముంది. అటవీ ప్రాంతాల్లో నీటి లభ్యతను అంచనా వేయడం, అవసరమైన చోట్ల నీటి వసతులు కల్పించడం, సహజ నీటి వనరుల పరిరక్షణకు చర్యలు చేపట్టడం అటవీ శాఖకు ముఖ్యమైన బాధ్యతగా మారుతోంది. అదే సమయంలో గ్రామాల్లో తాగునీటి కొరత ఏర్పడకుండా ముందస్తు ప్రణాళికలు రూపొందించి, నీటి సరఫరా వ్యవస్థలను పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశాలపై ముందస్తు హెచ్చరికలు వచ్చినప్పటికీ, నీటి నిర్వహణలో తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోలేదని ప్రభుత్వంపై విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అయితే, రాష్ట్రంలోని ప్రస్తుత కరువు పరిస్థితులకు కారణాలు, నీటి నిల్వల స్థితి, ముందస్తు చర్యల అమలు వంటి అంశాలను అధికారిక గణాంకాల ఆధారంగా సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సి ఉంది. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి పరిస్థితులు తీవ్రరూపం దాల్చకుండా వర్షపు నీటిని నిల్వ చేయడం, చెరువులను పునరుద్ధరించడం, భూగర్భ జలాల పెంపునకు చర్యలు తీసుకోవడం, పంటల సాగులో నీటి పొదుపు పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం అవసరం. కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలను గుర్తించి తాగునీరు, సాగునీరు, పశువుల సంరక్షణకు ప్రత్యేక కార్యాచరణ చేపట్టడంతోపాటు, నీటి వనరుల నిర్వహణపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన ప్రణాళికను ప్రజల ముందుంచాలనే డిమాండ్‌ వినిపిస్తోంది.
Author: Prajaveek Shanam
