అక్టోబర్ 21 (ప్రజా వీక్షణం ప్రతినిధి): వారానికి ఒకసారి ఉపవాసం ఉండటం ఆరోగ్యానికి మంచిదేనా అనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. రోజువారీ పనులు, ఆహారపు అలవాట్లు, జీవనశైలి కారణంగా కొందరు అధికంగా తింటుంటే, మరికొందరు బరువు నియంత్రణ కోసం ఉపవాసాన్ని ఎంచుకుంటారు. ఉపవాసం అంటే ఒక నిర్ణీత సమయంలో ఆహారం తీసుకోకుండా ఉండటం లేదా రోజులో ఒక పూట భోజనాన్ని మానేయడం. కొంతమందికి ఈ పద్ధతి ఆహారపు పరిమాణాన్ని నియంత్రించడంలో సహాయపడవచ్చు. అయితే వారానికి ఒకసారి ఉపవాసం ఉండటం వల్ల ప్రతి ఒక్కరికీ ప్రత్యేకమైన ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు కలుగుతాయని చెప్పలేం. వ్యక్తి వయస్సు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, శారీరక శ్రమ, ఉపవాసం చేసే విధానం వంటి అంశాలపై ఫలితాలు ఆధారపడి ఉంటాయి. ఉపవాసం వల్ల బరువు తగ్గాలనుకునేవారికి కొంత ప్రయోజనం ఉండవచ్చు. ఉపవాసం ఉన్న రోజున మొత్తం ఆహారం తీసుకునే పరిమాణం తగ్గితే శరీరానికి అందే శక్తి కూడా తగ్గవచ్చు. ఇలా దీర్ఘకాలం పాటు సమతుల్యంగా ఆహారాన్ని నియంత్రించుకుంటే బరువు నిర్వహణకు తోడ్పడవచ్చు. అయితే ఉపవాసం ముగిసిన తర్వాత ఆకలి ఎక్కువై అధికంగా తినడం వల్ల ప్రయోజనం తగ్గిపోవచ్చు. బరువు తగ్గడానికి ఉపవాసమే ఏకైక మార్గం కాదు. పోషకాహారం తీసుకోవడం, తగినంత నిద్రపోవడం, క్రమం తప్పకుండా నడక లేదా వ్యాయామం చేయడం కూడా కీలకమైనవి. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో భాగంగా మాత్రమే ఉపవాసాన్ని పరిగణించాలి. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు, రక్తపోటు వంటి అంశాలపై కూడా ఉపవాస ప్రభావం గురించి పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. కొన్ని ఉపవాస పద్ధతులు అధిక బరువు ఉన్న కొందరిలో బరువు తగ్గడానికి, రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణలో కొంత మెరుగుదలకు తోడ్పడవచ్చు. అయితే వారానికి ఒకరోజు ఉపవాసం ఉండటం వల్ల మధుమేహం నయమవుతుందని లేదా రక్తపోటు పూర్తిగా తగ్గిపోతుందని భావించడం సరికాదు. ముఖ్యంగా మధుమేహం ఉన్నవారు ఇన్సులిన్‌ లేదా రక్తంలో చక్కెరను తగ్గించే మందులు వాడుతున్నట్లయితే ఉపవాసం వల్ల చక్కెర స్థాయిలు ప్రమాదకరంగా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అలాంటి వారు వైద్యుల సలహా లేకుండా ఉపవాసం ప్రారంభించకూడదు. మందుల మోతాదును కూడా స్వయంగా మార్చకూడదు. ఉపవాసం ఉండే రోజున నీరు తాగడానికి అనుమతి ఉంటే తగినంత నీరు తీసుకోవాలి. రోజంతా నీరు కూడా తాగకుండా ఉండే ఉపవాసం వల్ల ముఖ్యంగా వేడి వాతావరణంలో నీటి లోపం, తలనొప్పి, అలసట, తల తిరగడం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. ఉపవాసం ముగిసినప్పుడు ఒక్కసారిగా ఎక్కువగా తినకుండా సాధారణ పరిమాణంలో భోజనం చేయాలి. పప్పులు, కూరగాయలు, పండ్లు, ధాన్యాలు వంటి పోషకాహార పదార్థాలను ఆహారంలో చేర్చుకోవాలి. ఉపవాసం పేరుతో రోజంతా ఆకలితో ఉండి, ఆ తర్వాత అధికంగా నూనె, ఉప్పు, చక్కెర కలిగిన పదార్థాలు తినడం ఆరోగ్యకరమైన పద్ధతి కాదు. శరీరం ఇచ్చే సంకేతాలను గమనించడం ముఖ్యం. పిల్లలు, గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు, తక్కువ బరువు ఉన్నవారు, పోషకాహార లోపం ఉన్నవారు ఉపవాసం విషయంలో ప్రత్యేక జాగ్రత్త తీసుకోవాలి. దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు, మూత్రపిండాల సమస్యలు ఉన్నవారు లేదా క్రమం తప్పకుండా మందులు తీసుకునేవారు కూడా ముందుగా వైద్యులను సంప్రదించాలి. ఉపవాస సమయంలో తీవ్రమైన బలహీనత, వణుకు, తల తిరగడం, గందరగోళం లేదా అస్వస్థత కలిగితే ఉపవాసాన్ని కొనసాగించకుండా అవసరమైన సహాయం పొందాలి. ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారికి కూడా ఉపవాసం తప్పనిసరి కాదు. రోజూ సమతుల్య ఆహారం తీసుకుంటూ, అతిగా తినకుండా, శారీరకంగా చురుకుగా ఉండటం ద్వారా కూడా ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. మొత్తంగా వారానికి ఒకసారి ఉపవాసం ఉండటం కొంతమందికి ఆహార నియంత్రణలో సహాయపడవచ్చు. కానీ అందరికీ ఒకే విధమైన ప్రయోజనాలు ఉండవు. ఉపవాసం చేసిన రోజున ఎంతసేపు ఆహారం తీసుకోకుండా ఉన్నామన్నదానికంటే, మిగతా రోజుల్లో ఎలాంటి ఆహారం తీసుకుంటున్నాం, శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలు అందుతున్నాయా, తగినంత నీరు తాగుతున్నామా అనే అంశాలు కూడా ముఖ్యమైనవి. బరువు తగ్గడం లేదా ఆరోగ్య సమస్యలను నియంత్రించడం లక్ష్యంగా ఉంటే వైద్యులు లేదా పోషకాహార నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది. శరీరానికి ఇబ్బంది కలిగించేలా ఆకలిని బలవంతంగా అణచివేయకుండా, వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా నిర్ణయం తీసుకోవడమే సరైన పద్ధతి.
Author: Prajaveek Shanam
